Marriage Week Nederland

In Nederland bestaat een gezond wantrouwen tegen inmenging van de overheid in het privéleven. Toch zou een onorthodoxe aanpak door Minister André Rouvoet van de begeleiding van huwelijken veel maatschappelijk leed kunnen voorkomen. Waarmee hij tegelijk een onverwachte bijdrage levert aan de noodzakelijke bezuinigingen, schrijft Jan Hol, voorzitter van de Stichting Marriage Week Nederland.

Met Valentijnsdag in aantocht spoort de commercie ons aan om onze (geheime) geliefde extra in de watten te leggen. We geven ons er royaal aan over. Voor even piekt het nationale liefdesleven. Die commerciële inmenging in ons privéleven laten we gemakkelijk van ons afglijden. Maar zodra de overheid een vinger uitsteekt naar het huwelijk -de meest gekozen samenlevingsvorm in ons land- heb je de poppen aan het dansen. Dan is de wereld te klein. We komen vocabulaire te kort om uiting te geven aan ons misprijzen. En de overheid, zélf deel van de samenleving, blijkt daar gevoelig voor. Het Ministerie voor Jeugd en Gezin heeft recent een maatschappelijke barrière genomen door ‘het stimuleren van opvoedend gedrag door ouders’ in het beleid op te nemen. Want het belang van het kind gaat ons allemaal aan. Dat was al een hele hobbel. Maar nú is het tijd om beleid te ontwikkelen, dat zich toespitst op wat vooraf gaat aan het opvoeden van kinderen, namelijk: hoe kun je als overheid bevorderen dat burgers duurzaam en gelukkig samenleven in een liefdesrelatie? Tot dusver is dit een braak liggend terrein bij het huidige kabinet. Terwijl het huwelijk, naast alle emotionele en affectieve aspecten, één van de meest vitale economische factoren blijkt in onze samenleving. Het al dan niet gelukkig en duurzaam samenleven van partners heeft een fors direct effect op onder meer de kosten van sociale zekerheid en de gezondheidszorg.

Het huwelijk, van welke samenstelling ook, blijft de meest gekozen samenlevings-vorm in ons land. Uit recent onderzoek van het CBS blijkt dat 70% van de mannen en 80% van de vrouwen in ons land vroeg of laat wil trouwen. In 2008 eindigden in ons land 32.000 huwelijken in een scheiding. Dat beïnvloedt per jaar 33.000 minderjarige kinderen.

Volgens het SCP bestaan er in ons land circa 4,7 miljoen meerpersoonshuis-houdens. Het merendeel daarvan bestaat uit gehuwde partners, al dan niet met kinderen. Diverse overheidsorganisaties, waaronder het RIVM, rekenen voor dat gehuwde mensen langer en gezonder leven dan personen, die gescheiden zijn of nooit-gehuwd zijn geweest. Het beroep op de gezondheidszorg, aldus het RIVM, is groter onder gescheiden en alleenstaande personen, dan onder gehuwden. Onderzoek van de Vrije Universiteit uit november 2009 laat zien dat gezonde, duurzame huwelijken het geluk van partners en de eventuele kinderen bevorderen.

Wanneer de echtgenoten lang en gelukkig met elkaar samenleven, wordt voorkomen dat een beroep moet worden gedaan op de sociale zekerheid dan wel op jeugdzorg; alles betaalt uit publieke middelen, waarover de overheid de regie voert. Mensen uit de praktijk kennen de relatie tussen echtscheiding en schuldhulpverlening. De Stichting Nationale Hypotheekgarantie maakte in november 2009 bekend dat zich nog weinig gevallen van gedwongen verkoop van de eigen woning voordoen. Maar voor zover die er wel zijn, is echtscheiding in toenemende mate de oorzaak, aldus de Stichting. Als de liefde via de achterdeur het huis verlaat, komen de financiële problemen via de voordeur binnen.

We hebben in ons land geen exact beeld van de maatschappelijke kosten van ‘family breakdowns’. In de VS, met ruim 300 miljoen inwoners,  worden de kosten hiervan geschat op 112 miljard dollar per jaar. In Engeland, met ruim 60 miljoen inwoners, worden de jaarlijkse kosten hiervan beraamd op 24 miljard pond. Terwijl de Britse overheid slechts 4 miljard pond investeert in maatregelen, die gehuwden helpen om hun relatie gezond en duurzaam te laten zijn. Nederland, met ruim 16 miljoen inwoners, zou zo maar per jaar minimaal Euro 4 miljard kunnen uitgeven aan de gevolgen van ‘family breakdowns’.

Alleen al vanuit financieel perspectief kan de Minister van Jeugd en Gezin een krachtig pleidooi voeren om beleid te ontwikkelen, gericht op het bevorderen van duurzame en gelukkige liefdesrelaties. De overheid omringt ons financiële en lichamelijke welzijn met nauwgezette regelgeving en talloze zorginstellingen. Maar wie bij de overheid aanklopt om haar of zijn huwelijk nieuwe impulsen te geven óf -nog beter-  zich hierop solide voor te bereiden, vindt niet thuis.

In Engeland was het huwelijk lange tijd not done op de politieke agenda. Maar het  mentale klimaat is gewijzigd. Nu hebben twee Britse politieke partijen het op de agenda gezet, teneinde meer kiezers te trekken bij de landelijke stembus op 7 mei a.s.. Rondom Valentijnsdag gebruiken in de VS tv-zenders als Fox News het echtpaar Obama als voorbeeld om aan de natie te tonen hoe je duurzaam en gelukkig kunt samenleven. Met presidential tips voor  ‘elkaar liefhebben en respecteren’ en ‘flirten met je partner’. Het is tijd voor André Rouvoet om te werken aan de opening van het eerste Centrum voor Huwelijksbegeleiding in Nederland. Met een knipoog naar ’s lands schatkist.

Drs. Jan Hol is politicoloog en voorzitter van Stichting Marriage Week Nederland